چگونه محصولاتی تولید کنیم که بدون آب دوام آورند؟

سخنرانی زیست شناس مولکولی، خانم جیل فارنت در مورد گیاهان فوق مقاوم در برابر خشکسالی و کمبود آب در TED

معرفی گیاهان آپارتمانی ضد پشه و حشرات گزنده

گیاهان دور کننده حشرات  معرفی گیاهان آپارتمانی ضد پشه و حشرات گزنده Insect repellent plants 1 845x450

گیاهان دور کننده حشرات

گیاهان آپارتمانی یکی از بهترین گزینه ها برای دسترسی به طبیعت در فضای بسته خانه های آپارتمانی است. در مطالب پیشین در مورد مزایای بی نظیر استفاده از گل و گیاه در آپارتمان ها صحبت کردیم اما در این مطلب می خواهیم در مورد گیاهانی صحبت کنیم که علاوه بر زیبایی و تصفیه هوای داخل منزل یک مزیت بزرگ دیگر هم دارند، آن هم چیزی نیست جز دور کردن حشرات موذی و گزنده از جمله خانواده پشه ها. همواره در فصل تابستان یکی از دغدغه های عمده مردم رهایی از دست حشرات موذی بخصوص پشه های خونخوار است.

حشراتی که به محض باز کردن در و پنجره برای ورود هوای تازه در بهار و تابستان، وارد خانه می شوند و آسایش را از ساکنین داخل خانه صلب می کنند. این موضوع به قدری آزار دهنده شده که در برهه ای عده ای از دانشمندان با تحقیقات زیاد به دنبال راهی بودند که بشود بکل نسل پشه را از روی زمین منقرض کرد، در حال حاضر این تحقیقات همچنان ادامه دارد اما رسیدن به نتیجه ای موفق و عملی دور از ذهن بنظر می رسد. اما بهترین و سالم ترین روش برای جلوگیری از نزدیک شدن چنین حشراتی به انسان، استفاده از گیاهان طبیعی است.

یکی از موثرترین گیاهان در این زمینه، اسطوخودوس(Lavender) است. این گیاه علاوه بر اینکه بوی بسیار خوبی دارد، گل های بنفش آن جلوه ای زیبا به دکوراسیون خانه نیز می دهد. البته برای رشد مناسب این گیاه باید آنرا در معرض نور خورشید و در کنار پنجره قرار بدهید. اسطوخودوس به دلیل داشتن مقادیر زیادی کافور کاملا حشرات موذی و مضر را از اطراف خود دور می کند.

ostu  معرفی گیاهان آپارتمانی ضد پشه و حشرات گزنده lavender

گیاه اسطوخودوس

گیاه دوم در مبارزه با حشرات، بادرنجبویه(Lemon balm) است. این گیاه علفی و معطر خواص بسیار زیادی دارد. بادرنجبویه عطر لیمویی تندی از خود ساطع می کند و دم کردن برگ های آرامش بخش اعصاب، ضد بیماری های قلبی و ضد استرس است. این گیاه به دلیل داشتن مقادیر زیادی از روغن سنبل هندی در برگ های خود، دشمن اصلی و فراری دهنده تمامی حشرات مضر و غیر مضر است.

گیاه بادرنجبویه  معرفی گیاهان آپارتمانی ضد پشه و حشرات گزنده Lemon balm 1 300x171

گیاه بادرنجبویه  معرفی گیاهان آپارتمانی ضد پشه و حشرات گزنده Lemon balm 2 300x171

گیاه ریحان را تقریبا تمامی مردم از بوی آن می شناسند. بوی ریحان نوعی سیستم تدافعی این گیاه است که حشرات و آفات را از خود دور می کند. مدل های کاشته شده این گیاه به صورت مداوم این بو را در خانه پخش می کنند بدون اینکه به شکستن برگ های آن نیازی داشته باشید.

گیاه ریحان  معرفی گیاهان آپارتمانی ضد پشه و حشرات گزنده Basil palnt 1 300x171

گیاه ریحان  معرفی گیاهان آپارتمانی ضد پشه و حشرات گزنده Basil palnt 2 300x171

گل آذین و انواع آن در علم گیاه شناسی

تعریف گل آذین:

به آرایش گل ها بر روی ساقه گل آذین(Inflorescence) گفته می شود. بر اساس نحوه ی نمو، گل آذین به دو نوع گل آذین بسته یا محدود و گل آذین باز یا نا محدود طبقه بندی می شوند.

گل آذین نا محدود(Botrytiques)، گل آذینی است که انتهای محور به یک جوانه ختم می شود و در گل آذین محدود انتهای محور گل دهنده، به یک گل ختم می شود و رشد محور متوقف می گردد.

 

انواع گل آذین نا محدود

 

۱- گل آذین خوشه(Grapp)

در این نوع گل آدین، گل ها دارای یک محور مشترک هستند و تقریبا با فواصل مساوی به محور گل آذین می چسبند مانند شب بو.

گل آذین خوشه  گل آذین و انواع آن در علم گیاه شناسی

 

۲- گل آذین دیهیم(Corymbe)

گل آذین خوشه ای با دمگل های پایینی داراز تر، در واقع دمگل ها در گل های پایینی طویل تر هستند و به تدریج به سمت بالا، کوتاه تر می شوند، به طوری که گل ها همه در یک سطح قرار می گیرند، مانند گلابی.

گل آذین دیهیم  گل آذین و انواع آن در علم گیاه شناسی

 

۳- گل آذین سنبله (Epi)

گل آذینی ی با گل های بدون دمگل در امتداد محور گل آذین سنبله ساده گفته می شود. مانند بارهنگ.

گل آذین سنبله به صورت مرکب نیز در گیاهان دیده می شود. سنبله مرکب در گیاهان خانواده ی گندم مثل گندم دیده می شود.

این گل آذین از سنبل چه ها تشکیل شده است. در هر سنبل چه، محوری وجود دارد که در قاعده ی آن دو فلس به نام گلوم یا پوشه وجود دارد، از هر محور، محورهای فرعی جدا می شوند که در قاعده ی آن ها دو فلس به نام پوشینه یا گلومل وجود دارد. در زیر گل و انتهای محور فرعی دو فلس بسیار کوچک به نام پوشینک یا گلوملول وجود دارد. گل فاقد گلپوش است و سه پرچم با میله ی بلند و بساک بسیار بزرگ X مانند و یک مادگی با کلاله ی پر مانند توسط گلوملول ها دربر گرفته شده اند.

گل آذین سنبله  گل آذین و انواع آن در علم گیاه شناسی

 

۴- گل آذین شاتون 

گل آذین سنبله با گل های تک جنسی با محور های آویخته مانند گردو و بید

گل آذین شاتون  گل آذین و انواع آن در علم گیاه شناسی

 

۵- گل آذین چتر (Ombelle)

نوعی گل آذین خوشه است که در آن محور گل آذین رشد نکرده و گل ها دارای دمگل های برابر هستند. در واقع گل ها از یک مرکز مشترک بیرون می آیند و یک خوشه مسطح یا مدور را تشکیل می دهند.

در این گل آذین، برگ ها در محل خروج دمگل ها مجتمع شده اند و بخشی به نام گریبان تشکیل می دهند. گل آذین چتر ساده یا مرکب است. چتر ساده در شمعدانی و چتر مرکب در گیاهان تیره جعفری دیده می شود. در چتر مرکب، دمگل ها منشعب هستند و در پای هر انشعاب برگه های مجتمع شده گریبانک نامیده می شوند.

گل آذین چتر  گل آذین و انواع آن در علم گیاه شناسی

 

۶- گل آذین اسپادیس یا چمچمه ای

گل آذینی خوشه ای با محور دراز و گوشتی، گل ها بدون دمگل هستند. گل های نر یا ماده و یا نر – ماده حتی نازا بر روری محور قرار دارند و یک برگه ی مشترک به نام جمجمه یا اسپات تمام گل آذین را در بر می گیرد. به عنوان مثال موز.

در خرما، اسپات چوبی شده و خوشه خرما را در بر می گیرد که رژیم خوانده می شود.

گل آذین اسپادیس  گل آذین و انواع آن در علم گیاه شناسی

 

۷-گل آین کپه ای یا کاپبتول (Composee)

گل آذینی با گل ها یا گل چه های بدون دمگل که همگی بر روی یک نهنج پهن و صفحه مانند، جمع شده اند. از اجتماع برگه ها در پیرامون صفحه پهن، گریبان تشکیل می شود. این گل آذین را کلاپرک نیز می گویند مانند آفتابگردان

گل آذین کپه ای  گل آذین و انواع آن در علم گیاه شناسی

 

۸- گل آذین خوشه مرکب که از چند بخش خوشه ای تشکیل شده است.

این گل آذین در انبه و زیتون تلخ دیده می شود.

گل آذین خوشه مرکب  گل آذین و انواع آن در علم گیاه شناسی

 

انواع گل آذین محدود

۱- گرزن یک سویه (Cymeunipare)

گل آذین گرزن با یک محور در هر انشعاب، این گل آذین به دو کشل کلی دیده می شود:

گرزن یک سویه مارپیچی یا بال ملخی

در این گل آذین همه محور ها در یک جهت انشعاب می یابند، در نتیجه محور به طور مارپیچی مانند زنبق

گل آذین گرزن یک سویه  گل آذین و انواع آن در علم گیاه شناسی

 

گرزن یک سویه دم عقربی یا حلزونی

گل آذین یک سویه ای که محورهای جانبی به طور متناوب به سمت چپ و راست به صورت زیگزاگی نمو پیدا می کند. مانند گیاهان تیره گل گاو زبان

گل آذین گرزن یک سویه دم عقربی  گل آذین و انواع آن در علم گیاه شناسی

 

۲- گرزن دو سویه

گل آذین گرزن که به صورت دیکاتومی یا دوتایی منشعب شده است. مانند یاس سفید

گل آذین گرزن دو سویه  گل آذین و انواع آن در علم گیاه شناسی

 

۳-گرزن چند سویه

گل آذین گرزن با بیش از دو انشعاب فرعی، مانند فرفیون

 

۴-  گرزن چرخه ای

یک گل آذین گرزن، بسیار متراکم با ظاهر چرخه ای (فراهم)، اما در حقیقت در کنار برگ های متقابل منشاء گرفته اند. این گل آذین ویژه گیاهان تیره نعناعیان است.

 

چطور من یک گیاه کشنده را به تجارتی پر رونق تبدیل کردم

سخنرانی کارآفرین سبز خانم آچنیو ایداچابا در TED

سنبل آبی: مهم‌ترین گیاه مهاجم آبزی دنیا

Eichhornia-crassipes-سنبل-آبی  سنبل آبی: مهم‌ترین گیاه مهاجم آبزی دنیا Eichhornia crassipes 1 845x684

سنبل آبی، گیاهی آبزی با نام علمی Eichhornia crassipes بومی مناطق گرمسیری آمریکای جنوبی و آمازون است و خارج از محدوده بومی خود به عنوان گونه‌ای مهاجم شناخته می‌شود. این گیاه آزادانه در آب شناور است و تا حدود یک متر بالاتر از سطح آب رشد می‌کند. پهنای برگ‌های سنبل آبی بین ۱۰ تا ۲۰ سانتی‌متر است و به صورت شناور روی سطح آب دیده می‌شود. هر ریشه این گیاه بین هشت تا ۱۵ گل می‌دهد که روی سطح آب می‌رویند و معمولا شش گلبرگ دارند که رنگ آنها بین صورتی و بنفش دیده می‌شود. سنبل آبی رشد بسیار سریعی دارد و هر گیاه هزاران دانه در سال تولید می‌کند که دوام برخی دانه‌ها تا ۲۸ سال هم می‌رسد. همین موضوع باعث می‌شود در برخی مناطق جمعیت این گیاه در دو هفته تقریبا دو برابر ‌شود. به علت رشد سریع، تعداد دانه‌های زیاد و زیبایی ظاهری گل‌های این گیاه، بتازگی به عنوان گیاهی زینتی خرید و فروش شده و در منازل کنار گیاهان آپارتمانی دیده می‌شود. سنبل آبی به دمای هوای پایین حساس است و در زمستان دوام نمی‌آورد، اما در تابستان‌ها گل‌های زیبایی می‌دهد و عمر هر گل بین یک تا دو روز است.

سنبل آبی: مهم‌ترین گیاه مهاجم آبزی دنیا Eichhornia crassipes 2 845x684

سنبل آبی در ایران

این گیاه برای اولین بار از طریق حمل و نقل دریایی وارد حوزه آبی کشور ما شده است و اکنون در تالاب‌های استان گیلان رشد وسیعی داشته است. این گیاهان را گاهی در تالاب انزلی با نیلوفر آبی اشتباه می‌گیرند که به خاطر شباهت شکل برگ‌ها و رنگ گل‌های این دو گیاه است. سال ۱۳۹۰ برای نخستین بار سنبل آبی در آب‌بندان عینک رشت مشاهده شد. وجود سنبل آبی در آب‌بندان عینک رشت اگرچه خساراتی همچون نابودی تمام گیاهان و جانوران از جمله انواع گیاهان آبزی و ماهی، مار، قورباغه، لاک‌پشت را در پی داشت ولی منجر به کاهش بوی نامطبوع برای ساکنان عینک شد. با این حال، وجود سنبل آبی در ایران که محدوده غیربومی برای آن محسوب می‌شود، باعث شده به عنوان گونه مهاجم در منطقه شناخته شود.

این گیاه بسیار مقاوم است و ریشه‌های آن می‌توانند برخی مواد سمی موجود در آب را جذب کنند. همچنین از این گیاه برای استفاده از مخازن تولید انرژی به روش بیوگاز استفاده می‌کنند. با وجود همه این موارد در صورت رشد بیش از حد گیاه، آسیب‌های وارد شده به محیط‌زیست خیلی بیشتر از موارد استفاده آن خواهد بود. رشد بیش از حد سنبل آبی در تالاب‌ها و انواع اکوسیستم‌های آبی باعث کندی عبور قایق‌ها می‌شود و مشکلاتی برای اکوسیستم‌های آبی و محیط‌زیست منطقه به وجود می‌آورد که به دلیل غیربومی بودن این گونه در منطقه است. اگر رشد این گیاه کنترل نشود، می‌تواند عامل خطرناکی برای اکوسیستم‌های آبی مثل دریاچه‌ها و تالاب‌ها باشد؛ از جمله این که حجم زیاد برگ‌های سنبل آبی روی آب مانع رسیدن نور به گونه‌های گیاهی و جانوری زیر سطح آب می‌شود، سنبل آبی اکسیژن آب را کاهش می‌دهد و موجب مرگ ماهی‌ها می‌شود. همچنین تراکم برگ‌ها روی سطح آب زمینه‌ساز تجمع پشه‌ها می‌شود.

Eichhornia-crassipes-سنبل-آبی  سنبل آبی: مهم‌ترین گیاه مهاجم آبزی دنیا Eichhornia crassipes 3 845x684

کنترل رشد سنبل آبی در تالاب‌ها

گیاه‌شناسان می‌گویند رشد سنبل آبی در اکوسیستم‌های آبی را به سه روش شیمیایی، فیزیکی یا بیولوژیکی می‌توان کنترل کرد. استفاده از ماشین‌آلات ویژه جمع‌آوری یا روش‌های شیمیایی مثل استفاده از علف‌کش یا استفاده از حشرات با رشد بی‌رویه این گیاه، از جمله راه‌های مقابله با رشد بی‌رویه این گونه مهاجم است. اما در این بین خبرها حاکی از این است افرادی شروع به پرورش این گیاه و فروش آن به عنوان گیاهی تزیینی کرده‌اند که باعث رشد بی‌رویه این گیاه و ایجاد مشکلات محیط‌زیستی برای طبیعت منطقه می‌شود. دکتر بهروز دهزاد، بوم‌شناس (اکولوژیست) و استاد دانشگاه شهید بهشتی، درباره هجوم گونه‌های غیربومی به هر منطقه می‌گوید: «معمولا گونه‌های غیربومی توانایی سازگاری با هر محیطی را دارند، اما ارزش اکولوژیک ندارند و به نوعی آفت منطقه به شمار می‌روند. این گونه‌های مهاجم، گونه‌های باارزش اکولوژیک بالا را از بین می‌برند و فضای آنها در منطقه را می‌گیرند.» از این نظر رشد این گیاه در تالاب‌های ایران و بخصوص استان گیلان می‌تواند آسیب‌های جبران‌ناپذیری به محیط‌زیست وارد کند.

Eichhornia-crassipes-سنبل-آبی  سنبل آبی: مهم‌ترین گیاه مهاجم آبزی دنیا Eichhornia crassipes 4 2 845x604

Eichhornia-crassipes-سنبل-آبی

آسیب به انسان یا طبیعت؟

برخی شایعات حاکی از سرطان‌زا بودن نگهداری از سنبل آبی است. اما آیا واقعا نزدیک شدن به این گیاه برای انسان ضرر دارد؟

دکتر حسین آخانی، استاد گیاه‌شناسی دانشگاه تهران، درباره هشدار سرطان‌زا بودن سنبل آبی می‌گوید: «گیاهانی با ترکیبات کارسینوژن وجود دارند که به دلیل تماس با پوست یا شیرابه‌های سمی که دارند باعث ایجاد سرطان پوست می‌شوند. اما گیاهان تزئینی در منازل، در نهایت ممکن است برای انسان آلرژی ایجاد کنند. سنبل آبی استفاده غذایی برای انسان ندارد و بنابراین می‌توانیم بگوییم خطر جدی برای سلامت ما ایجاد نمی‌کند.» دکتر آخانی در ادامه، آسیب‌های این گیاه و گونه‌های مهاجم را برای طبیعت منطقه این گونه عنوان می‌کند: «می توان گفت این گیاه و سایر گونه‌های مهاجم باعث ایجاد وضعیتی شبیه به سرطان در طبیعت می‌شوند و در اکوسیستم منطقه اختلال ایجاد می‌کنند.

این گیاه‌شناس برجسته افزود: معمولا در مناطقی که دام‌ها چرای بی‌رویه دارند و علوفه‌های خوش خوراک تمام می‌شوند، گیاهانی که غالب می‌شوند، مواد سمی وارد بدن دام‌ها می‌کند و با تغذیه دام از آنها، آن مواد سمی وارد گوشت و شیر دام می‌شود. بنابراین ما باید بیش از هر چیز نگران چرای بی‌رویه دام‌ها باشیم که می‌توانند غیرمستقیم باعث ایجاد سرطان شوند.»

در مجموع به نظر می‌رسد اگر گیاهی به صورت تزئینی در محل کار یا زندگی وجود داشته باشد، نمی‌تواند آسیب جدی برای انسان داشته باشد و فقط ممکن است گرده‌افشانی بعضی گیاهان زمینه‌ساز بروز حساسیت‌های پوستی شود. تعدادی از گیاهان نیز باعث ایجاد تورم در گلو یا روده و ایجاد مشکلات تنفسی برای انسان می‌شوند. اما تا به حال گزارشی از سرطان‌زا بودن گیاهان تزئینی و بخصوص سنبل آبی دیده نشده است. آنچه در مورد سنبل آبی نیاز به مراقبت دارد، جلوگیری از پراکنش این گیاه در اکوسیستم‌های آبی کشور است.

منبع: خبرگزاری تسنیم